Jolidɛsɛ ye bana ye min ka ca, a bɛ mɔgɔ miliyɔn caman minɛ diɲɛ kɔnɔ, ka dimi bila u la, ka u gɛlɛya, ka u lamagacogo dɔgɔya. Mɔgɔ minnu bɛ balo ni jolidɛsɛ ye, ka fɛɛrɛ ɲumanw sɔrɔ walasa k’u ka bana taamasiɲɛw kunbɛn, o nafa ka bon kosɛbɛ walasa ka ɲɛnamaya kɛcogo ɲuman ni wasa mara. Furakɛcogo dɔ min bɛ se ka kɛ, n’o ye mɔgɔw ɲɛmajɔ nin san laban ninnu na, o ye farikoloɲɛnajɛ bandiw tali ye. Ne min ye farikoloɲɛnajɛ bandi feerela ye, u bɛ ɲininkali kɛ tuma caman na ni farikoloɲɛnajɛ bandi bɛnnenw bɛ yen jolidɛsɛ bɛ mɔgɔ minnu na. Nin bulɔgu sɛbɛn in kɔnɔ, n bɛna nin ɲininkali in sɛgɛsɛgɛ ka ɲɛ, ka farikoloɲɛnajɛ bandi nafaw sɛgɛsɛgɛ jolidɛsɛbanatɔw ma ani ka baro kɛ suguya wɛrɛw kan minnu bɛ sɔrɔ sugu la.
Spor bandiw nafa ka bon jolidɛsɛ la
Spor bandiw bɛ nafa caman di jolidɛsɛ bɛ mɔgɔ minnu na. A fɔlɔ, u bɛ se ka dɛmɛ don kolotugudaw ma minnu bananen don, ka dɛmɛ don ka dimi ni dusukasi dɔgɔya. Ni aw ye degun dɔɔni kɛ kolotuguda la, farikoloɲɛnajɛ bandiw bɛ se ka dɛmɛ don ka a sabati ani ka a bali ka lamaga kojugu, o bɛ se ka jolidɛsɛ taamasiɲɛw juguya. O dɛmɛ bɛ se ka nafa sɔrɔ kɛrɛnkɛrɛnnenya la farikoloɲɛnajɛ waatiw la, i n’a fɔ taama, boli walima farikoloɲɛnajɛ, yɔrɔ minnu na kolotugudaw bɛ degunba lase u ma.
Filanan, farikoloɲɛnajɛ bandiw bɛ se ka dɛmɛ don ka joli bolicogo ɲɛ yɔrɔ la min bananen don. Bandi bɛ degun min kɛ, o bɛ se ka joli bolicogo lawuli, o bɛ se ka dɛmɛ don ka oksizɛni ni balofɛnw lase kolotuguda ma, ka kɛnɛya sabati ani ka funu dɔgɔya. Ni joli bɛ taa ɲɛ, o fana bɛ se ka dɛmɛ don ka fɛnɲɛnamafagalanw bɔ kolotugudaw la, o bɛ se ka kɛ sababu ye ka dimi ni funu bila mɔgɔ la.
Ka fara dɛmɛni kan ani joli bolicogo ɲɛnabɔli kan, farikoloɲɛnajɛ bandiw bɛ se ka dɛmɛ fana ka lakana ni dannaya hakilina di jolidɛsɛ bɛ mɔgɔ minnu na. Ni u b’a dɔn ko u kolotugudaw bɛ dɛmɛ, o bɛ se ka u jigi da u yɛrɛ kan walasa u ka se ka farikoloɲɛnajɛ kɛ, u bɛ se k’u yɛrɛ tanga minnu ma n’o tɛ dimi walima jogin siranya fɛ. O bɛ se ka nɔ ɲuman bila u ka ɲɛnamaya kɛcogo bɛɛ la, barisa farikoloɲɛnajɛ kɛli tuma bɛɛ nafa ka bon kolotugudaw kɛnɛya sabatili la ani ka dɔ bɔ gɛlɛya wɛrɛw la.
Spor bandi suguyaw jolidɛsɛ furakɛli la
Spor bandi suguya caman bɛ sɔrɔ sugu la, u kelen-kelen bɛɛ n’u ka fɛnw n’u nafaw tɛ kelen ye. Spor bandi suguya minnu ka teli ka kɛ jolidɛsɛ furakɛli la, olu dɔw ye:
- Bandages élastiques:Bandi elastiques ye farikoloɲɛnajɛ bandi suguya dɔ ye min ka di kosɛbɛ jolidɛsɛ furakɛli la. U dilannen don ni fɛn ye min bɛ se ka wuli, min bɛ se ka siri joli la walasa ka dɛmɛ ni degun di. Bandi fɛnɲɛnamafagalanw bɛ sɔrɔ u bonya ni u janya suguya caman na, o b’a to u bɛ se ka kɛ kolotugudaw la minnu tɛ kelen ye, i n’a fɔ gɛnɛgɛnɛ, senkɔni, bolokɔni ani kɔkili. U sɔngɔ man gɛlɛn fana, wa u baara ka nɔgɔn, o de b’a to u ye sugandili ye min ka di jolidɛsɛ bɛ mɔgɔ minnu na.
- Bandages néoprène (Neoprène) ye:Neoprene bandiw ye fɛɛrɛ wɛrɛ ye min ka di kosɛbɛ jolidɛsɛ bɛ mɔgɔ minnu na. U dilannen don ni lastikuw ye min bɛ dɛmɛ ni degun ɲuman di. Neoprene bandiw fana dɔnna u ka se ka funteni mara, o bɛ se ka dɛmɛ don ka kolotugudaw lafiya ani ka dimi ni funu dɔgɔya. U bɛ sɔrɔ hakɛ ni cogoya caman na, i n’a fɔ bolokɔniw ni u sirilanw, wa u bɛ se ka don farikoloɲɛnajɛ waatiw la walima tile bɛɛ kɔnɔ walasa ka dɛmɛ don tuma bɛɛ.
- Bandages adhésifs: Bamako, Mali.Bandi nɔrɔlenw ye fɛɛrɛ nɔgɔman ye jolidɛsɛ bɛ mɔgɔ minnu na, minnu ka kan ka kolotuguda kɛrɛnkɛrɛnnen dɔ dɛmɛ. U dilannen don ni fɛn ye min bɛ se ka tigɛ ka kɛɲɛ ni a bonya ye, ka a kɛ fari la k’a ɲɛsin a ma. Bandi minnu bɛ nɔrɔ ɲɔgɔn na, olu bɛ sɔrɔ cogoya ni u bonya suguya caman na, i n’a fɔ u bɛ kɛ ka u siri, ka u siri, ka u siri, wa u bɛ se ka kɛ kolotugudaw la minnu tɛ kelen ye, i n’a fɔ bolokɔni, senkɔni ani bolokɔni. U bɔli fana ka nɔgɔn, wa u bɛ se ka wuli ka bila u nɔ na i n’a fɔ a mago bɛ cogo min na.
- Manches de compression: 1. Bamako, Mali.Compression sleeves ye sugandili ye min ka di jolidɛsɛ bɛ mɔgɔ minnu na, minnu mago bɛ dɛmɛ na kolotugudaw belebelebaw la, i n’a fɔ gɛnɛgɛnɛ walima kɔkili. U dilannen don ni fɛn ye min bɛ se ka wuli, min bɛ degun nɔgɔya la ani ka joli dɛmɛ. Compression sleeves bɛ sɔrɔ hakɛ ni cogoya suguya caman na, i n’a fɔ bolokɔni dafalen-janya ani bolo tilancɛ-, wa u bɛ se ka don farikoloɲɛnajɛ waatiw la walima tile bɛɛ kɔnɔ walasa ka dɛmɛ don tuma bɛɛ.
Spor bandi ɲuman sugandili jolidɛsɛ kama
Ni aw bɛ farikoloɲɛnajɛ bandi sugandi jolidɛsɛ kama, a nafa ka bon aw ka fɛn caman jateminɛ, i n’a fɔ aw ka jolidɛsɛ suguya n’a juguya, kolotuguda min mago bɛ dɛmɛ na, ani aw yɛrɛ ka fɛɛrɛw. Ladilikan dɔw filɛ nin ye minnu bɛ se k’aw dɛmɛ ka farikoloɲɛnajɛ bandi ɲuman sugandi aw magow kama:
- Aw bɛ taa kɛnɛyabaarakɛla dɔ fɛ:Sani aw ka farikoloɲɛnajɛ bandi kɛ jolidɛsɛ furakɛli la, a nafa ka bon aw ka taa kɛnɛyabaarakɛla dɔ fɛ, i n’a fɔ dɔgɔtɔrɔ, farikoloɲɛnajɛla walima baarakɛla. U bɛ se k’aw dɛmɛ ka aw ka jolidɛsɛ suguya ni a juguya dɔn ani ka farikoloɲɛnajɛ bandi min bɛnnen don kosɛbɛ aw magow ma, o fɔ.
- Aw ye Joint jateminɛ:Joli suguya wɛrɛw bɛ dɛmɛ suguya wɛrɛw de wajibiya. Misali la, gɛnɛgɛnɛ joli bɛ se ka kɛ ni farikoloɲɛnajɛ bandi suguya wɛrɛ ye ka tɛmɛ bolokɔni kolotuguda kan. Ni aw bɛ farikoloɲɛnajɛ bandi sugandi, a nafa ka bon aw ka kolotuguda jateminɛ min mago bɛ dɛmɛ na ani ka bandi sugandi min dabɔra kɛrɛnkɛrɛnnenya la o kolotuguda kama.
- A’ ye Size ɲuman sugandi:A nafa ka bon ka farikoloɲɛnajɛ bandi dɔ sugandi min bɛ bɛn a ma ka ɲɛ. Bandi min sirilen don kojugu, o bɛ se ka joli bɔli bali ani ka mɔgɔ dusu tiɲɛ, ka sɔrɔ bandi min ka gɛlɛn kojugu, o bɛ se ka kɛ a tɛ dɛmɛ bɛrɛ di. Ni aw bɛ farikoloɲɛnajɛ bandi sugandi, a nafa ka bon ka kolotuguda suman ani ka bandi sugandi min bonya bɛ bɛn.
- I ka kuma min fɔ:Spor bandi suguya caman bɛ dilan ni fɛn suguya caman ye, u kelen-kelen bɛɛ n’u ka fɛnw n’u nafaw tɛ kelen ye. Ni aw bɛ farikoloɲɛnajɛ bandi sugandi, a nafa ka bon aw ka a kɛcogo jateminɛ ani ka bandi sugandi min bɛ kɛ ka ɲɛ ani min bɛ dɛmɛ ni degun di aw ma, aw mago bɛ min na.
- Aw ye Seginkanniw kalan:Sani i ka farikoloɲɛnajɛ bandi san, a ka ɲi i ka baarakɛla tɔw ka jateminɛw kalan. O bɛ se ka aw dɛmɛ ka hakilina sɔrɔ bandi ɲuman ni a nafa kan ani ka desizɔn ta min bɛ kɛ ni kunnafoni ye.
Kuncɛli
Kuncɛli la, farikoloɲɛnajɛ bandi bɛ se ka kɛ baarakɛminɛn nafama ye jolidɛsɛ bɛ mɔgɔ minnu na walasa k’u ka bana taamasiɲɛw ɲɛnabɔ ani k’u ka ɲɛnamaya kɛcogo ɲɛ. Ni farikoloɲɛnajɛ bandiw bɛ dɛmɛ di, ka joli bolicogo ɲɛ, ani ka lakana hakilina di, farikoloɲɛnajɛ bandi bɛ se ka jolidɛsɛbanabagatɔ kelen kelen bɛɛ dɛmɛ u ka farikoloɲɛnajɛ kɛ ani ka dɔ bɔ dimi ni dusukasi la. Ni aw bɛ farikoloɲɛnajɛ bandi sugandi jolidɛsɛ kama, a nafa ka bon aw ka aw ka jolidɛsɛ suguya ni a juguya jateminɛ, kolotuguda min mago bɛ dɛmɛ na, ani aw yɛrɛ ka fɛɛrɛw. Ni aw ye farikoloɲɛnajɛ bandi ɲuman sugandi ani ka baara kɛ n’a ye ka ɲɛ, aw bɛ se ka farikoloɲɛnajɛ bandi nafa sɔrɔ jolidɛsɛ la ani ka aw kolotugudaw kɛnɛya bɛɛ lajɛlen ɲɛ.
Ni aw b’a fɛ ka kunnafoni caman sɔrɔ an ka farikoloɲɛnajɛ bandiw kan jolidɛsɛ kama walima n’aw b’a fɛ ka baro kɛ aw mago kɛrɛnkɛrɛnnenw kan, aw kana siga ka o kɛaw ka kuma an fɛ. An ka dɔnnikɛlaw ka kulu bɛ yen walasa ka ɲininkali o ɲininkali kɛ aw la, ani k’aw dɛmɛ ka farikoloɲɛnajɛ bandi ɲuman sɔrɔ aw magow kama. An b’a fɛ ka aw ka kuma mɛn ani ka aw dɛmɛ ka aw ka jolidɛsɛ taamasiɲɛw kunbɛn.
Sɛbɛn minnu bɛ tali kɛ o la
- Ameriki ka sɔgɔsɔgɔninjɛ furakɛli kalanso. (2021) la. Jolidɛsɛ basigilenw. A bɔra ka bɔhttps://www.rheumatology.org/I-Ne ye-A/Banabagatɔ-Ladonbaga/Banaw-Banaw/Jolidɛsɛ-Basics
- Mayo Dɔgɔtɔrɔso. (2021) la. Jolidɛsɛbana. A bɔra ka bɔhttps://www.mayoclinic.org/banaw-ko/jogoɲumanya/taamaʃyɛnw-sababuw/syc-20350772
- WebMD ye. (2021) la. Jolidɛsɛ furakɛli. A bɔra ka bɔhttps://www.webmd.com/jolidɛsɛ/default.htm
